این وبلاگ به آدرسhttp://www.manzome.blogfa.ir انتقال داده شد

حلقه‌های زحل

تعداد واقعی حلقه‌ها

معلوم شد که زحل فقط 6 یا 7 حلقه عریض بدور خود ندارد، بلکه صدها نوار متحدالمرکز باریک این سیاره را در بر گرفته‌اند و دور آن می‌گردند. تعداد این نوارها در حدود 500 و شاید هم 1000 حلقه برآورد شده است.

ویژگی کلی حلقه‌ها

هیچ کدام از حلقه‌ها شکل یکنواختی ندارند. عرض یکی از این نوارها در نقاط مختلف از 25 تا 80 کیلومتر متغیر است. حلقه‌های بزرگتر از حلقه‌های کوچکتر تشکیل شده‌اند که این روند را به تاثیر گرانشی قمرهای زحل و ماهک‌های آن ، که اخیرا کشف شده است، نسبت می‌دهند.

حلقه‌های زحل

کاوش اولیه

پس از سالها بررسی و رصد ، برای منجمان مسلم شده است که زحل دارای 4 حلقه است. این 4 حلقه به ترتیب از خارج به داخل با حروف D , C , B , A مشخص می‌شوند. سپس حلقه پنجمی هم کشف شد که بسیار دورتر از حلقه‌های چهارگانه قبلی بود. این حلقه را با E مشخص کردند.

کشف حلقه پنجم و هفتم

اطلاعات بدست آمده توسط ایستگاههای فضایی آمریکایی (پایونیر 2 و ویجر 1 و ویجر 2) طی دوره 1979-1981 ، نویدبخش عصر نوینی در مطالعه حلقه‌های دور سیارات بود. پایونیر 2 ، دورترین حلقه زحل ، یعنی حلقه F را کشف کرد. با بررسی عکسهای بعدی ویجر 1 ، احتمال وجود هفتمین حلقه نیز مطرح شد.

حلقه‌های زحل

دراین مدت من می خواهم درباره حلقه های زحل درچند پست مطالبی بنویسم

دید کلی

بین تمام سیارات منظومه شمسی ، زحل جلوه‌ای خاص دارد و این ویژگی را مدیون حلقه‌های زیبایی است که آن را در میان گرفته‌اند. حلقه‌ها از دهها هزار ذره و تکه‌های یخ تشکیل یافته‌اند که در ضخامتی بیش از دهها متر دور سیاره در گردش هستند. مدتهای مدید زحل یگانه سیاره منظومه شمسی تصور می‌شد که دارای چنین حلقه‌هایی است ولی بعدها حلقه‌های سیاره اورانوس و مشتری نیز کشف شدند.

 

سر آغاز

خداوند جهان را آفرید. ماه و زمین و خورشید و آسمانها و هر آنچه در ذهن می گنجد و نمی گنجد. سپاسش باد از این آفرینش! شبها که به آسمان می نگریم گوشه ای از عظمت جهان را در می یابیم. هزاران ستاره ای که می درخشند. علم نجوم گستردگی اش به اندازه ی وسعت آسمان هاست ! من به عنوان بنده ای حقیر گوشه ای از علم نجوم را پیشکش می کنم و از این به بعد اطلاعاتی از علم نجوم را درج خواهم کرد.

نجوم در قرآن

خداوند همه علم را در قرآن کریم جای داد. حتی نجوم! مطالبی که هنوز کشف نشده اند در گوشه هایی از قرآن موجودند. اما درک و کشف آنان ذهنی دانا نیاز دارد.
همانطور که شاید شما هم بدانید خورشید ستاره ی نسل دوم است و زمین و مواد آن از عنصر های پیچیده ی آن تشکیل شده در ستاره به وجود آمده اند. یعنی در گذشته های دور ستاره ای که سوخت هیدروژنش رو به پایانی بود شروع کرده به استفاده از هلیم. عنصر های هلیم کم کم تبدیل شده اند به عناصر سنگینی چون آهن. مدت اندکی بعد ستاره فرو ریخته و یک سحابی تشکیل داده است. پس از گذشت پنج میلیون سال عناصر هیدروژن و هلیم خورشید را تشکیل داده اند و عناصر دیگر سیارات را که زمین نیز یکی از آنان است. وما هم قبلا در میان ستاره ای می درخشیدیم.
در آیه ای از قرآن از زبان شیطان رجیم آمده است که :((من را از آتش و او (انسان) را از گل ((کهنه)) ))
آیا این آیه به این موضوع مربوط است یا حقیقتی دیگر را روشن می سازد؟ نمی دانیم!

مشتری

از آنجا که من علاقه ی زیادی به این سیاره دارم اطلاع رسانی درباره ی منظومه ی شمسی را با این غول آغاز می کنم. مشتری پنجمین سیاره از نظر فاصله با خورشید و بزرگترین سیاره است. برای ستاره شناسان آماتور مشتری موجودی بسیار محبوب است. زیرا در هر سال چندین ماه متوالی به وضوح در آسمان دیده می شود. مشتری از لحاظ ترکیب بیشتر به خورشید می ماند.
هیچ فصلی نمی تواند در این سیاره وجود داشته باشد.مشتری خود منبع بخشی از گرمای خویش است و ستاره شناسان معتقدند که این گرما از زمان تشکیل به جای مانده است.

ساختار

مشتری هسته ی مرکزی صخره ای کوچکی دارد که از آهن و سیلیکاتها ساخته شده است. روی این هسته پوسته ی ضخیمی از هیدروژن مایع قرار دارد. بالای پوسته جوی است متشکل از گاز که عمدتا مرکب از هیدروژن و هلیم است. دمای هسته احتمالا 000 30 درجه است.
میدان مغناطیسی مشتری بسیار قوی ولی معکوس میدان مغناطیسی زمین . یعنی جهتی را که قطب نماها در روی زمین به عنوان شمال نشان می دادند قطب جنوب مشتری است.

مشتری (2)

جو

سطح مشتری دائما در حال تغییر است . گازهایی که با گرمای سیاره گرم می شوند صعود می کنند و سرد می شوند و ابرهایی از بلور های آمونیاک تشکیل می دهند. مناطق روشنی را که از زمین می بینیم این ابرها به وجود آورده اند و کمر بندهای تیره مناطقی هستند که در آن گاز در حال نزول است. سرعت بادها در مشتری فوق العاده زیاد است. لکه ی قرمز بارزی که در روی سطح مشتری دیده می شود نیز ناشی از شرایط جوی است. این لکه محل یک طوفان عظیم نیمه دائمی است. رنگ قرمز آن ناشی از وجود فسفر است.

قمرها

مشتری ۱۶ قمر دارد. چهار قمر اول آن را گالیله در سال ۱۶۱۰ میلادی با تلسکوپ خود کشف کرد. ایو ، اروپا ، گانیمد و کالیستو. پنجمین قمر آمالتا در سال ۱۸۹۲ توسط ادوارد بامارد کشف شد. متعاقبا" چندین قمر کوچک دیگر در ورای کالیستو کشف شدند. از سال ۱۹۷۹ (۱۳۸۵) تا کنون سه قمر داخلی دیگر نیز توسط کاوه های فضایی کشف شده اند.

سیارک های مشتری

مشتری، سیاره ی غول پیکری که در لبه ی خارجی کمربند سیارک ها قرار گرفته است، سیارک های بسیاری را اسیر کرده است. مشتری 8 قمر کوچک دارد که در فاصله ی بسیار دوری هستند و احتمالا" همگی سیارک های اسیر شده اند. همچنین تعدادی سیارک در مدار مشتری وبه دنبال آن و تعدادی در جلوی آن به دور خورشید می گردند. اگر خطی از مشتری به هر گروه سیارک و خطی از مشتری و هر گروه به خورشید وصل کنیم، دو مثلث متساوی الاضلاع مساوی تشکیل می شود. مشتری و سیارک های آن حتی در گردش به دور خورشید نظم خود را حفظ می کنند. به این گروه سیارک ها ،سیارک های برجیس هم می گو یند و همچنین آنها را سیارک های تروایی می نامند ، زیرا نام قهرمانان جنگ تروا بر آنان نهاده شده است. 

خورشید

خورشید برای ما بسیار مهم است.ستاره ای بسیار معمولی که تنها یکی از میلیارد ها ستاره ی راه شیری است.

ساختار

 خورشید از اتم هایی ساخته شده است و انرژی خود را از تبدیلات اتمی در اعماق درون هسته اش به دست می آورد.دمای هسته اش 000 000 15 درجه است. این دما به قدری زیاد است که هیدروژن ها می توانند بر هم کنش کنند و دو تریوم تولید نمایند. دو تریوم خود نیز بر هم کنش کرده هلیم تولید می کند. چهار اتم هیدروژن به یک اتم هلیم تبدیل می شوند؛ در حالی که اندکی از آن سنگین ترند. جرم از بین رفته به انرژی تبدیل می شود ؛ انرژی که ما به صورت نور و گرما دریافت می کنیم. حتی از این فواصل دور!

 شراره ها و لکه های خورشیدی

 لکه های خورشیدی ناحیه هایی از خورشید هستند که نسبتا" تاریک به نظر می آیند، چون تابش کمتری دارند. البته اگر یکی از آنها را در فضا و به دور از خورشید قرار می دادیم، به اندازه ی قرص کامل ماه نور افشانی می کرد. خورشید هیچ گاه آرام نیست و شراره های سهمگینی در آن زبانه می کشندکه نشانه ی آزاد شدن ناگهانی انرژی در زمان اوج چرخه ی لکه هاست.تماشایی ترین مناظر خورشید فوران ها هستند.

 باد های خورشیدی

 شراره های خورشیدی ذراتی را به خارج پرتاب می کنند که به صورت باد خورشیدی به طرف خارج در فضا به حرکت در می آیند. بعضی از این ذرات در میدان مغناطیسی زمین به دام می افتنددر نزدیکی قطبهای زمین ، ذرات باد خورشیدی می توانند با جو واکنش داشته باشند و نور های رنگینی را در آسمان شب تولید کنند. دلیل این که دنباله ی دنباله دار ها در خلاف جهت خورشید است این بادها می باشند.

منظومه ی شمسی

منظومه ی شمسی ( خورشید وسیارات) احتمالا" ازموادی شکل گرفته است که در همان جهتی که اکنون یارات به دور خورشید می گردند ، در حال گردش بوده اند. به هر حال نظریه هایی که برای تبیین منشا منظومه ی شمسی ارائه می شوند باید ناهنجاریهای گوناگونی ، از قبیل دوران زهره در خلاف جهت سیارات حول محورش و بی نظمی های مدارهای دنباله دارها را توجیه کنند.

منظومه ی شمسی خانواده ی خورشید است . چهار سیاره ی درونی ، عطارد ، زهره ، زمین و مریخ ، صخره ای و جامدند. بعد از مریخ شکاف پهنی با هزاران سیارک وجود دارد. سیارات بزرگ و بیرونی ، مشتری ، زحل ، اورانوس و نپتون کاملا" متفاوتند. سطح آنها از جنس گاز و همواره در حال تغییر است. منظومه ی شمسی همچنین مشتمل است بر قمر های سیارات ، دنباله دارها و گرد وغبار بین سیارات. 

اکتشافات فضایی دانش ما را از سیارات دگر گون کرده است. کاوه های بدون سرنشین از نزدیکی اورانوس و تمام سیارات نزدیکتر عبور کرده اند . فرود های کنترل شده بر روی زهره و مریخ به عمل آمده اند و بشر بر روی کره ی ماه قدم نهاده است. نپتون تنها سیاره ای است که تاکنون با آن تماسی حاصل نشده است.

مدارهای سیارات

تمام سیارات به نحوی منظم به دور خورشید می گردند و همه آنها ، به جز زهره ، در جهت یکسانی به دور محورشان دوران می کنند (خلاف ساعت گرد ) . بعضی از سیارات خانواده ای از اقمار دارند که به دور آنها به همان نحوی گردش می کنند که تمام سیارات به دور خورشید می گردند (این هم خلاف ساعت گرد ) . مدارهای سیارات تقریبا" در صفحه ی یکسانی واقع هستند و بدین ترتیب در فضا شکل یک قرص را تشکیل می دهند ؛ نه یک کره را.  

سحابی

در جهان علاوه بر ستاره ها مقادیر زیادی گرد و غبار وجود دارد که مابین کهکشان ها پراکنده گردیده اند. چگالی گاز در فضای بین کهکشانها فقط برابر ۲۰ اتم در هر اینچ مکعب است.

سحابی ابر یا هر چیز دیگری است که از گرد و غبار و گاز میان ستاره ی تشکیل شده است. سحابی های تابان ابر هایی گازی هستند که به علت نور ستارگان مجاور خود قابل رویت هستند.

بعضی از سحابی ها تاریک بوده و تنها هنگامی که مانع عبور نور ستارگان یا سحابی های تابان پشتسان می شوند ، می توان آنها را دید. خیلی چیزهایی که زمانی سحابی نامیده می شدند، از نو طبقه بندی شده اند. در قرنهای پیشین این اشیا در نظر ستاره شناسان ساختارهای ابر مانند مه آلود بودند، ولی بعدا" ستاره شناسان با بهبود تلسکوپها توانستند این به ظاهر سحابی ها را به عنوان کهکشان یا خوشه های ستاره ای شناسایی کنند.

سحابی های تاریک

سحابی تاریک ابری ازگرد و غبار و گاز است که گازش نور میدانهای ستارگان یا سحابیهای تابان پشت سرش را که از این ابر می گذرند ، جذب می کند. سحابیهای تاریک که به سحابیهای جذبی نیز معروفند هیچ تشعشعی از خود ندارند ، ولی ممکن است نورهای جذب شده را به شکل امواج رادیویی یا انرژی مادون قرمز باز بتابانند. شاید جرو سحابیهای تاریک چندین هزار بار از جرم خورشید بیشتر باشد. اگر یک سحابی به اندازه ی کافی جرم داشته باشد ، در نقطه ای از زمان موادش منفجر شده و تبدیل به ستاره می شود. شاید سپس سحابی تاریک با ستارگان جوان گرم حرارت ببیند و به سحابی نشری درخشانی تبدیل شود.